Olasılık ya da Yapay Zekanın Matematiksel Temelleri – 6

Önceki yazının linki şöyle dursun. Evet, yazı dizisinin asli hedefine geldik. Hikayenin önceki bölümleri şimdi söyleyeceklerimin yolunu yapmak içindi, bugün önceki bölümlerden aldığımız destekle yapay zekanın teorik çerçevesini ve bu çerçevenin temel inceliklerinden birisini anlama vaktidir. Elimizde tahmin etmeye çalıştığımız Continue reading

Beterin beteri: Ayrık Logaritma Problemi

Bir önceki yazımızda açık anahtar algoritmalarının pek çoğu çarpanlara ayrılmanın zorluğuna (RSA’deki gibi) dayanır demiştik. Geldik beterin beterine. Discrete Logarithm Problem (DLP) yani ayrık logaritma problemi. Daha çok soyut matematik alanında kullanılır. Şimdi en basit haliyle, şu şekilde hayal etmenizi istiyorum. Continue reading

Asal çarpanlara ayırmak: R-S-A Şifreleme

11201194_1641661676115687_2426717600997293743_n

2009 yılında yapılan bir çalışmada 232 basamaklı bir sayıyı (RSA-768), yüzlerce makinayı iki yıl boyunca çalıştırarak çarpanlarına ayırmışlardır. Eh anca. Belli uzunluktaki her sayının çarpanlara ayrılma zorluğu aynı değil elbette. RSA gibi çok sayıda kriptografik protokol bu problemin veya benzerinin zorluğuna dayanır. Continue reading

Uygulamalı Matematik: Kriptoloji

bahar 2

Nedir bu şifre bilimi? Hacker mı oluyoruz diyenler için hemen açıklayalım! Arabanızı binlerce arabanın içine parkettiğinizde, elinizde tuttuğunuz o anahtardan tutun da, internetten yaptığınız “güvenli” alışverişe kadar, kullandığınız banka kartları (ATM) veya bilgisayarda kullandığınız şifreler hep kriptoloji biliminin bir uygulama alanıdır. Continue reading