Protein Şekli

Hayat bazen insanın yüzüne gülüyor. İki gün sonra tıp alanında yapay zeka uygulamalarından bahsedeceğim bir konuşmayı hazırlamaya başladım. Arada bir sosyal medyaya bakayım dedim ki ne göreyim; protein katlanma (protein folding) problemini yapay zekayla çözmüşler!

Konuya daha evvel de hasbelkader denk gelmiştim, çok önemli bir soru: Proteinler nasıl katlanıyor? Proteinlerle ilgili bildiğimiz aminoasitlerden oluştukları. Uçtan uca aminoasitleri diziyorsunuz, bu dizi tek bir protein oluşturuyor. Gelin görün ki aminoasitler yanyana gelince birbiriyle etkileşmeye başlayıp eğilip, bükülüyorlar. Bu da ortaya çıkan proteinin şeklini ciddi biçimde etkiliyor, aşağıda sürecin adımlarını görüyorsunuz.

Peki proteinin şeklinden bize ne? Proteinler bedenimizde çok önemli roller oynuyorlar, misal kimi proteinler virüsleri, bakterileri öldürmeye yarıyor. Hangi proteinin ne işe yaradığını, misal hangi virüsü öldürebileceğini, de şekli belirliyor. Proteinlerin şeklini bilmek tıpta çok kritik sorulardan birisi, elli yıldır çeşitli açılardan çalışılan bir konu. Bir proteinin şeklini bakarak tespit edebilmek için çok hassas cihazlara, deneylere, zamana ihtiyaç var. O yüzden sayısal yöntemlerle protein şekli tespit edebilmek için yıllardır çalışılıyor.

Müjdeli haber bugün DeepMind’dan geldi, AlphaGo’yu yapan şirket. Nasıl yapmışlar, henüz bilmiyorum, ama gözlem yoluyla tespit edilen şekillere çok çok yakın (atom seviyesinde) tahminler yapmayı başarmışlar. Bu son yıllarda yapay zekanın kazandığı en önemli zaferlerden birisi, sanki biraz daha dişimizi sıksak ölümsüzlüğü bulacakmışçasına.

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.


*